Айлаас эрэхээр авдараа уудалъя! 

2026-01-26 16:36:00

Монгол Улс олон  жилийн турш эрчим хүчний салбарт ОХУ, БНХАУ-аас тодорхой хэмжээгээр хараат байсаар ирсэн нь айлд ирсэн хүн айлын царай харж идэж ууж, унтаж амардаг зочин шиг л байж ирлээ. Өөрөөр хэлбэд хоёр хөрш хэзээ л бол хэзээ манайхыг цахилгаанаар боомилох эрсдэлтэй нүүр тулан амьдарч иржээ. Хамгийн сүүлийн жишээ гэхэд өнгөрсөн долоо хоногийн цочир хүйтрэлийн үеэр орос ч өөрөө ачааллаа дийлэхгүй байна хэмээн манайд замбараагүй цахилгааны хязгаарлалт хийв. Байдгийн баруун хаяаны ганц  Дулааны IV цахилгаан станцын зуухны халах гадаргууд нь гэмтэл гарчихсанаар Улаанбаатар тэр чигтээ л хөлдөх эрсдэлтэй нүүр тулснаар бараг анх удаа иргэд эрчим хүчний бие даасан байдал ямар чухлыг ойлгов. 

Тэгвэл бид яаж бие даах вэ тийм боломж бидэнд бий юу? 

• ДЦС-3, ДЦС-4-ийн өргөтгөл, шинэчлэлийн төслүүд,

• Тавантолгой, Багануур, Шивээ-Овоо зэрэг нүүрсний ордод суурилсан шинэ цахилгаан станцууд нь дотоодын нүүрсний нөөцөд тулгуурлан, импортыг бодитоор орлуулж болж байна. 

Сэргээгдэх эрчим хүч бол Монголын бодит давуу тал

Монгол Улс газарзүйн хувьд:

• Нарны тусгал өндөр,

• Салхины нөөц арвин,

• Хүн ам сийрэг, газар нутгийн хязгаарлалт бага орон учир хоёр хөршийн хамааралгүйгээр өөрсдөө цахилгаан үйлдвэрлэх хамгийн бодит боломж. 

Гэхдээ хамаарлаас гарах нь зөвхөн үйлдвэрлэл нэмэх биш, хэрэглээг оновчтой болгох асуудал.

• Барилгын дулаан алдагдлыг бууруулах стандарт,

• Үйлдвэр, уурхайнуудын эрчим хүчний хэмнэлттэй технологи,

• Иргэдийн хэрэглээний ухаалаг тоолуур, тарифын шинэчлэл нь эрчим хүчний ачааллыг бодитоор бууруулж, импортын хэрэгцээг багасгана.

Хоёр хөршөөс хамааралтай хэвээр байх нь:

• Үнийн дарамт,

• Нийлүүлэлтийн тасалдал,

• Улс төрийн нөлөөлөл гэсэн эрсдлийг байнга дагуулна. Харин дотоодын эх үүсвэрт тулгуурласан систем нь Монгол Улсад:

• Бодлогын бие даасан байдал,

• Эдийн засгийн тогтвортой байдал,

• Урт хугацааны аюулгүй байдлыг авчирна.

Одоо бид айлаас эрэхээр авдараа уудлах цаг ирсэн. Одоо л хоёр хөршөөс хамааралгүйгээр шийдэх ажлаа эрчимжүүлэх хэрэгтэй. 

Үүний тулд: 

• Дотоодын эх үүсвэрээ зоригтой нэмэх,

• Сэргээгдэх эрчим хүч + хуримтлуурын системийг ухаалгаар хослуулах,

• Бодлогын тогтвортой байдал, улс төрийн зориг гаргах явдал юм.

Энэ бол зөвхөн эрчим хүчний салбарын асуудал биш. Монгол Улсын тусгаар тогтнол, ирээдүйн баталгаа юм.